Reviews l'Ipermestra
Reviews |
Early-music fete defies convention
David Patrick Stearns
Philadelphia Inquirer, 31 August 2006
“[…] This year’s centerpiece – which absorbed a lot of the festival’s energy and relatively slim 1.4 million euro budget – is the modern premiere of Francesco Cavalli’s four-hour 1658 opera, L’Ipermestra. It’s one of the composer’s biggest works, and has survived in scores that are far more complete than the usual musical skeletons that keep music scholars guessing. Cavalli’s orchestral palette turns out to be richer than had been thougt. Recitatives, usually accompanied by the harpsichord and lute, had two harps in lofty moments, guitar in earthy ones. […]
The proper minimizing vocal vibrato is always an issue in performance of early music; with soprano Elena Monti, who sang the title role of L’Ipermestra, you didn’t feel the absence of something but the opening of a window into a new means of expression. Most of the Cavalli cast was a success, and the opera itself is one of the composer’s more consistent marvels, full of particularly expansive emotional ruminations in this story of a woman who is ordered by her vengeful father to murder her husband on their wedding night. It’s intense stuff, dramatized with vocal lines so dedicated to revealing the text that they eschew all melodic formulas, not to mention symmetry. As a result, the drama constantly thrusts forward, albeit at a stately pace.
The Waterloo factor in this and many baroque operas is the staging. This particular piece requires the heroine to jump off a tower and be saved by a giant bird. In Wim Trompert’s production, staged with suggestive, near-Japanese simplicity, the tower split in two, vertically, with the fake bird emerging on rollers with soprano Monti already on top. Not bad. And worth a few giggles.”
Photo: Marco Borggreve
Zuivere schoonheid in opera l’Ipermestra ●
Jochem Valkenburg
NRC Handelsblad, 25 augustus 2006
“Geen feest zonder muziek, ook niet in de zeventiende eeuw. Toen in Spanje in 1658 een troonopvolger werd geboren […], was dat in Florence aanleiding voor een grootse operaproductie. Onder meer driehonderd kostuums, dertig theatermachines en vijftig ruiters kwamen er aan te pas […].
Wat een contrast met de uitvoering van hetzelfde werk, waarschijnlijk voor het eerst sinds ongeveer 1680, waarmee gisteren in aanwezigheid van koningin Beatrix het Festival Oude Muziek begon. Ook nu is er een feestelijke aanleiding om extra uit te pakken, want het is de vijfentwintigste editie van het festival. Niettemin is het resultaat sober en gestileerd. De oude Florentijnen zouden hun toeters en bellen misschien hebben gemist, maar voor de hedendaagse oude muziek-liefhebber biedt deze voorstelling schoonheid in haar zuiverste gedaante. […]
In de grote continuobezetting die dirigent Mike Fentross koos, worden de contrasten tussen de personages extra dik aangezet: een zwaar orgel en laag koper bij de norse koning Danao, lichte harpen en strijkers bij Ipermestra. Fentross, onzichtbaar in de orkestbak, houdt de vaart goed in de voorstelling.
De strakke belichting, de kleurrijke maar eenvoudige kostuums en het sobere decor van rechthoekige blokken zijn in perfecte harmonie. Het toneelbeeld houdt drie aktes lang een ongenaakbare, aristokratische schoonheid. De regie van Wim Trompert draagt ook bij aan een sterke concentratie, bijvoorbeeld door inactieve personages in gefixeerde poses naar de actie te laten kijken.
De cast is uitstekend samengesteld. […] Tenor Marcel Beekman mag zich uitleven in de bewust detonerende travestierol van Berenice. Je kunt van zijn narrenfunctie houden of niet, hij is in elk geval voortreffelijk getypecast.”
Photo: Marco Borggreve
Festival Oude Muziek heeft met ‘L’Ipermestra’ eindelijk
opera-succes
Peter van de Lint
Trouw, 26 augustus 2006
“[…] De verstilde schoonheid van deze interessante Cavalli-opera – meer dan driehonderd jaar slechts een vergeeld manuscript in een Venetiaanse bibliotheek – kwam in de enscenering van muzikaal leider Mike Fentross en regisseur Wim Trompert soms genadeloos mooi tot leven. […]
[…] Het was bovenal een ensembleprestatie die door de twintig geweldige musici in de bak van fraaie kleuren werd voorzien.
Trompert hield het gebeuren op het podium strak en gestileerd. Het spektakel, zoals de verwoesting van Argos of Ipermestra’s vlucht op een grote vogel, kwam daardoor nog verrassender uit de verf. Met de prachtige kostuums van Mirjam Pater kon Trompert in het abstracte decor van Eric Goossens mooi plaatjes maken. De door Trompert gewenste Fra Angelico-sfeer kwam goed uit de verf.
Het kost iets, maar dan heb je ook wat! Het FOM kan zich feliciteren met deze ‘L’Ipermestra’. En wij, melomanen, hebben er een heuse Cavalli-ontdekking bij.”
Ingetogen personenregie en krachtige special effects
Frits van der Waa
Volkskrant, 26 augustus 2006
“[…] Het werk is sinds 1680 niet meer uitgevoerd, dus dat was even afwachten. Maar l’Ipermestra blijkt in alle opzichten een volwaardige opera.
Dat komt niet alleen doordat het geëngageerde festivalteam volledig op zijn taak berekend is, maar ook doordat Cavalli na Monteverdi de grootste operacomponist van zijn tijd was. […]
Cavalli’s muziek is minder avontuurlijk en bevlogen dat die van Monteverdi, maar net als zijn oudere collega bezat hij het vermogen om mensen van vlees en bloed neer te zetten. Dat heeft ook te maken met zijn benadering van de taal. In de 17de eeuw volgde de muziek het woord, en werd nog niet geregeerd door een stringente afwisseling van aria’s en recitatieven.
Dirigent Mike Fentross en zijn ensemble La Sfera Armoniosa kleden Cavalli’s muziek in een opulent gewaad, met ruisende gamba’s, harpen en luiten, plechtstatige trombones en lustige blokfluiten, en dat in allerlei mengverhoudingen. Voor de zeven hoofdrollen is een keur aan meest jonge zangers uitgenodigd. […]
Trompert is bij Pierre Audi in de leer geweest, wat te zien is aan zijn combinatie van een ingetogen personenregie en een paar krachtige special effects, waaronder een zeer letterlijk vormgegeven deus ex machina. Mede dankzij de even simpele als oogverblindende mooie gewaden van Mirjam Pater en de multifunctionele blokkendoos waaruit decorontwerper Eric Goossens kerkers en kastelen bouwt, is l’Ipermestra een voorstelling geworden die zich kan meten met die van de Nederlandse Opera.”
Photo: Marco Borggreve
Cavalli-opera indrukwekkende opening Festival Oude Muziek ●
Josée Zuiver
Gooi- en Eemlander, 28 augustus 2006
“Spectaculair.
Toen l’Ipermestra werd gecomponeerd bestond het genre opera pas vijftig jaar. Vorsten staken elkaar de loef af met de pracht en praal van voorstellingen waarvoor zij opdracht gaven. Tegenwoordig zijn de opvoeringen van die opera’s meer gestileerd. L’Ipermestra had een op het oog strak en simpel decor, waarmee echter spectaculaire effecten bereikt werden. Ook de kostuums oogden simpel, maar de glanzende kleuren misten hun effect niet. Het verhaal speelt in het oude Griekenland. […]”
Photo: Marco Borggreve
Utrechts Festival Oude Muziek toont moed
Aad van der Ven
Gooi- en Eemlander / Stentor Deventer Dagbald / Gelderlander / Noordhollands Dagblad / Leidsch Dagblad / Haarlems Dagblad, 28 augustus 2006
“[…] Allereerst Cavalli. Zijn opera ‘L’Ipermestra’ (1658), de dure, door het Festival zelf opgezette productie, blijkt inderdaad iets bijzonders te zijn. Geen ondoorzichtig drama, volgepakt met goden, halfgoden en helden, maar een indringend relatieverhaal.
En bovenal: een partituur, die, na een wat onpersoonlijke eerste akte, uitgroeit tot een prachtig voorbeeld van vroege Italiaanse operakunst. De vormgeving van Wim Trompert (regie) en Eric Goossens (decor) was tijdloos, sober en trefzeker, terwijl onder leiding van Mike Fentross het Sfera Armoniosa Orchestra een fraai bijdrage leverde.”
Photo: Marco Borggreve
l’Ipermestra raakt het hart
Overtuigende opening van Holland Festival Oude Muziek
Thiemo Wind
De Telegraaf, 28 augustus 2006
“[…] De muziek is van Francesco Cavalli. Hij is net geen Monteverdi, zijn opera’s kunnen stierlijk vervelend zijn, maar ‘l’Ipermestra’ mag werkelijk een voltreffer worden genoemd. Het werk heeft een heldere dramatische richting en is rijk aan afwisseling. Wim Trompert heeft zorg gedragen voor een overwegend sobere regie in even sobere decors. […] Mirjam Pater ontwierp archaïsche kostuums van glanzende stof, die een lust zijn voor het oog.
Het belangrijkste is dat het drama in de Utrechtse Stadsschouwburg haarfijn tastbaar wordt, waarbij de muziek de ruimte krijgt die zij verdient. In de orkestbak voorzien Mike Fentross en zijn barokensemble La Sfera Armoniosa de zangers van een weelderig gestoffeerde ondergrond. […]”
Photo: Marco Borggreve
Zingen op de puinhopen ●
Max Arian
De Groene Amsterdammer, 1 september 2006
“[…] L’Ipermestra was de opening van het 25ste Holland Festival Oude Muziek in Utrecht. Het was de eerste opvoering na meer dan drie eeuwen en deze was aanzienlijk soberder. Een eenvoudig, veranderbaar decor bestaande uit grote, rechthoekige steenblokken (Eric Goossens), lange robes in in mooie changeant kleuren (Mirjam Pater), een zeer ingehouden spelregie van Wim Trompert […].
De eenvoudige vormgeving had ook voordelen. Als toeschouwer kon je nu het verhaal op je eigen wijze interpreteren en invullen. De opera begint als een hoofse vertoning, met elegante dames en heldhaftige heren. Aan het einde komen die in dezelfde fraaie kleren weer terug. Maar intussen zijn er 49 moorden begaan, is er aan alle kanten verraad gepleegd, is er bedrogen en gelogen en is er een oorlog gevoerd waarna van Argos alleen maar puinhopen zijn overgebleven. Daarin moeten de overgebleven paren tot iets nieuws zien te komen. Alsof ze op de puinhopen van Beiroet staan te zingen, waar ook een land werd verwoest vanwege het prestige van één Israëlisch veldheer. Ipermestra is tenminste zo menselijk dat zij doodongelukkig is dat er om harentwil een allesverwoestende oorlop wordt gevoerd. Zij wil een eind aan haar leven maken door van een toren te springen, en dan heeft Trompert voor zijn enige grote effect een fraaie deus ex machina bedacht: de prinses wordt gered en meegevoerd door een van de godin Juno afkomstige mechanische pauw boven op een torenhoge houten machinerie, die zo uit de tekeningen van Leonardo had kunnen komen.
Deze opera is een waardige herontdekking. […]”
Photo: Marco Borggreve