Oorlog & Vrede Regatta
| Projectbeschrijving | Inleiding Terug naar Stichting IPERMESTRA |
Geschiedenis
De militaire achtergrond van de Utrechtse Stadsbuitengracht is nog steeds af te lezen op het stadsplan: op regelmatige afstand steken aan de hele westkant bolwerken naar voren het water in. Eind 18de eeuw speelden de bolwerken en stadsmuren nog kort een rol in de bescherming van de stad, maar in de periode daarvoor leden ze al een kwijnend bestaan: de wallen raakten beplant, de bastions gaven terrein prijs aan tuinhuizen, koepels en bedrijfspanden. Als na de Franse tijd de Nieuwe Hollandse Waterlinie vorm krijgt, zijn ze compleet achterhaald als verdedigingswerken. Getuigend van inzicht in stadspromotie, verleende de burgemeester van Utrecht in 1829 aan architect Jan David Zocher de opdracht de Stadsbuitengracht te verfraaien. In het park dat Zocher in 40 jaar tijd langs de singels ontwierp, is het nog steeds zeer prettig toeven. In liefdesverklaringen aan Utrecht ontbreekt het Zocherplantsoen nooit.
Concept
Eenmalig willen wij de nu gezapige bolwerken en tussenliggende groenstroken herscheppen tot muzikale oorlogstonelen. Het aandeel van muziek is in oorlogsvoering altijd groot geweest: de koperinstrumenten waarmee de Janitsarenkorpsen hun opmars aankondigden, vormden slechts een afschrikwekkende voorbode van hun bloeddorst. Van het oproepen tot (meestal dynastieke) wraak, het aanwakkeren van de gemoederen, het opzwepen van de moraal en de adrenaline, tot de treurmars om de doden en de vernieling, en de, uiteindelijke, ode aan de vrede: onze muzikale geschiedenis is doordesemd met sporen van oorlog en vrede.
Realisatie ●
In het Zocherplantsoen worden op markante plaatsen taferelen gerealiseerd, die elk een stadium uitbeelden van het oorlogsproces: de vorst of machthebber die tot de strijd besluit, de manschappen die zich voorbereiden op de aanval, de paniek of de berusting in de belegerde stad. Muziek schalt om de vijand te verontrusten en het moreel van de eigen manschappen te versterken. Het volk, dat onder de strijd vermorzeld dreigt te worden, roert zich. Dan bazuint de triomf als een heerser zich overwinnaar waant. Het slottafereel bezingt de vrede.
Het verhaal van de Oorlog en Vrede Regatta wordt vooral met muzikale middelen verteld: uit een zo breed mogelijk repertoire, in genres van opera tot fanfare en gospel, worden aria’s, ensembles of koren geselecteerd, die elk een tafereel zullen markeren. Uit het grote aanbod van (in principe) Utrechtse uitvoerders, zal een keuze worden gemaakt op basis van uitvoeringskwaliteit en diversiteit.
Om de verhaallijn kracht bij te zetten zal schrijver/regisseur Wim Trompert samen met een ontwerper theatrale elementen toevoegen: aankleding, scenische handelingen, belichting. Naast de taferelen worden ook vrije elementen geïntroduceerd: een bataljon exerceert, monniken mediteren, oosterse schaduwvechters oefenen en vluchtelingen dolen, allen in stilte
De vloot van toeschouwers vaart op de Stadsbuitengracht langs de oorlogsgebieden, van tafereel naar tafereel; sloepen transporteren het publiek, als reizigers. Het parcours zou zo’n drie kwartier in beslag mogen nemen en bijvoorbeeld kunnen leiden vanaf de kop van de Nieuwegracht naar een finale aan de Weersluis. De sloepen vertrekken met regelmatige intervallen in groepen van 4 of 5 boten. Ze verankeren of meren aan om stil te staan bij een muzikaal tafereel. Bij de geruisloze optredens houdt de vloot geen halt.
Mei 2007
● Wim Trompert / Dani Cuypers